Voorbeeld van de overname van een algemeen bouwbedrijf van de 3e generatie door een extern kaderlid. Hij vertelt over de "duoleiding" met de cedent en welke lessen hij uit deze ervaring getrokken heeft.

Samenwerking voorzien in de overdrachtsovereenkomst:

De verkoper verbindt zich ertoe om, op verzoek van de kopers, alle nodige inspanningen te leveren om de overdracht van de bedrijfsactiviteiten vlot te laten verlopen. Hij zal de eerste zes maanden voltijds en de volgende zes maanden parttime aanwezig zijn en de koper kan deze periode vroegtijdig beëindigen.

Redenen voor deze samenwerkingsperiode:

1. Een bedrijf dat 3 generaties van vader op zoon is overgegaan, beschikt over een knowhow die langzaam is doorgegeven en die nu sneller moet worden overgedragen aan de opvolger.

De cedent, voor wie dit bedrijf zijn levenswerk is, heeft het moeilijk om het bedrijf van de ene dag op de andere te verlaten.

Bij de overname van een bedrijf waar de baas de leidende spilfiguur is, is het voor de koper heel nuttig als die baas nog enkele maanden blijft. Buiten de oude baas kan de koper immers niet terugvallen op een bedrijfscultuur of op andere medewerkers om te weten hoe het bedrijf vroeger reageerde op een bepaalde situatie.

2. Het personeel laten zien dat de komst van de nieuwe baas geen radicale wijziging betekent, maar wel een continuïteit.

Dit is een van de moeilijkst te beheren aspecten voor alle partijen, zowel voor de cedent, de overnemer als voor het personeel.

De cedent ziet zichzelf nog steeds als de baas, hoewel dat niet meer zo is.
De overnemer heeft zijn eigen manier van werken, maar mag de zaken niet forceren.
Het personeel wordt geconfronteerd met twee leidinggevende figuren, en dat is een heel nieuwe ervaring.

De machtsoverdracht is in 3 stappen verlopen:

Stap 1: Alles blijft bij het oude: de verkoper is nog altijd de baas.
Stap 2: De "nieuwe" is nu de baas, maar bij problemen staat de oude baas altijd klaar.
Stap 3: Alles is in orde.

Bedoeling is om zo snel mogelijk tot stap 3 te komen, want elke partij wil weten waar zij staat.

3. De bekendheid van het bedrijf gebaseerd op de persoonlijkheid van de oude bedrijfsleider, doen omslaan in een bekendheid gebaseerd op het bedrijf zelf en de persoonlijkheid van de nieuwe baas.

Een bedrijf zoals dit draagt vaak de naam van zijn oprichter. De klanten worden aangetrokken omdat deze naam bekend in de oren klinkt. Nu, als hij een bedrijf overneemt, wil de koper ook een potentieel bestaand klantenbestand mee overnemen. De cedent moet de koper dus enkele maanden bijstaan zodat de bestaande klanten hem gaan aanvaarden.

4. De zakelijke betrekkingen met klanten, leveranciers en onderaannemers moeten geleidelijk overgegeven worden.

De overnemer moet zich dus door de verkoper laten voorstellen aan zijn zakenrelaties. Daarna is het aan de overnemer om meteen te bewijzen dat hij hun blijvend vertrouwen waard is (bijvoorbeeld door snel te antwoorden op een verzoek, hoe klein ook) en aan te tonen dat deze gesprekspartners altijd op de eerste plaats komen.

5. Bouwterreinen in de bouwsector lopen bijna over een jaar en het is dus belangrijk om fouten te vermijden die de eindbetaling zouden vertragen.

De cedent heeft er alle belang bij als de werkzaamheden die hij heeft opgestart ook goed afgerond worden zodat de koper geen garantieclausules kan inroepen.

De koper moet vermijden dat de uitvoering van deze werkzaamheden ontspoort als gevolg van de overname.

Koper en verkoper moeten een gesloten front vormen naar hun gesprekspartners toe anders zouden klanten wel eens misbruik kunnen maken van de situatie. Dat zou uiteraard tot spanningen leiden tussen cedent en koper die nadelig zijn voor beide partijen en voor het bedrijf.

6. Inschrijvingen kunnen doen en alle werkzaamheden aanvaarden met de hulp van de verkoper, ook bij trouwe klanten.

Er bestaat een bedrijfscultuur, een context die bijvoorbeeld maakt dat de prijzen anders geregeld worden bij elke klant, zelfs als het eindbedrag hetzelfde blijft. Deze "persoonlijke" benadering zal opgemerkt worden door de klanten en zo zien ze dat het bedrijf wordt voortgezet.

7. Voor het eerst in zijn carrière zal de koper alleen moeten beslissen. Het is een geruststelling om de oude baas aan zijn zijde te hebben en niet van vandaag op morgen alleen een beslissing te moeten nemen.

"Dat is een punt waar je voor de overname niet aan denkt of dat je in elk geval onderschat. Zodra je je eigen baas wordt, sta je voor een situatie die je nooit hebt meegemaakt: ‘alleen beslissen' (alsof je voor een eindeloze vlakte staat, een bodemloze put, alsof je alle houvast en moed verliest)."

CONCLUSIES

De diverse aangehaalde punten zijn goed verlopen door de bevoegdheden van de verkoper geleidelijk over te dragen aan de koper.

Voor de verkoper zal het zeker niet makkelijk zijn om deze overdracht mee te maken, om zijn beslissingsbevoegdheid of betrokkenheid in de loop der tijd te zien afnemen.

De koper moet zien te vermijden dat de verkoper met tegenzin of zonder motivatie gaat werken, want dit is een essentiële periode in de overdracht van het bedrijf. De koper wordt voortdurend heen en weer geslingerd tussen zijn wens om "zijn bedrijf" te leiden zoals hij dat wil en de absolute noodzaak om eerst nog te profiteren van die enorme knowhow die hij kan opdoen door de aanwezigheid van de verkoper, en daar zijn compromissen, toegevingen voor nodig (toch lijkt het onvermijdelijk om bij de overname van dit soort bedrijf rechtstreeks 100% van de aandelen over te geven).

Tijdens deze periode van "duoleiding" kan de koper zijn ideeën rijpelijk overwegen en alles in gereedheid brengen om van start te gaan, maar pas na deze "duofase" kan hij ook nieuwe uitdagingen aangaan voor het bedrijf.

We hopen dat het bedrijf na twee jaar opnieuw op kruissnelheid zal komen.