Alvorens de overname concreet aan te pakken, is het belangrijk een eerste fase te doorlopen die bestaat uit reflectie. Een bedrijf overnemen beperkt zich immers niet tot het kiezen en ontwikkelen van een onderneming.  De kandidaat-overnemer of overlater moet zich vragen stellen en zich bewust zijn van de gevolgen die de overname met zich zal meebrengen, zowel op persoonlijk, familiaal als professioneel vlak.  

Ziehier een aantal vragen die u zich moet stellen:

• Klaar om over te dragen ?
  
  Het overdrachtproces verloopt vanzelfsprekend langzaam omdat er verschillende gemoedstoestanden mee gepaard gaan ... Het is een vraag voor later ... De opvolging is er nog niet klaar voor ... Wat moet er van mij worden ...?
  
  En toch, om de macht in optimale omstandigheden over te dragen, moet men een duidelijk beeld hebben van zijn eigen lot en dat van het toekomstige bestuurteam. En enige vrees voor de eigen toekomst en die van het bedrijf is daar niet vreemd aan. Maar hoe meer de stappen in eenieders evolutie gedetailleerd en in de tijd vastgelegd zijn, hoe degelijker de overdracht is.
  
  Een bedrijf overnemen is een familieaangelegenheid. Het is tevens het kiezen van een levenswijze die coherent moet zijn met de persoonlijke objectieven, de familiale beperkingen en de diepste betrachtingen.  Lees gerust volgende getuigenissen : een bedrijf overnemen is een familieaangelegenheid en een overname op je vijfenveertigste ...
  
  
• Alleen of samen overnemen ? Meer info ...
  
  
• In- of uitstappen in fasen ? Meer info ...
  
  
• Zelf verkopen of via een bemiddelaar ? Meer info ...
  
  
• Interne of externe overdracht ?
  
  Om het voortbestaan van de onderneming veilig te stellen, moet de eerste verstandige vraag zijn: "Is er binnen de familie een kandidaat voor de post van topman die op termijn even bekwaam kan worden als een professional van buiten de familie?"
  
  Zo ja, dan gebeurt de overdracht intern. Meer info ...
  Zo niet, volgt er opnieuw een vraag: "Blijf ik aandeelhouder in mijn onderneming die dan wordt geleid door iemand van buiten de familie?" Meer info ...
  
  Wanneer de leiding in handen moet worden gegeven van iemand buiten de familie en misschien ook de aandelen aan die persoon moeten worden verkocht, moet in de allereerste plaats een kwalitatief hoogstaand beheer worden gevoerd dat door deze derde zonder moeite kan worden overgenomen.
  
  
  
• En als de overname mank loopt ?
  
  De levensomstandigheden en de zakenwereld zijn zo onvoorspelbaar dat de verhoopte resultaten soms uitblijven. Ontslagen, ziektes, sterfgevallen; uitzonderlijke toestanden die de keuze laten tussen verder ontwikkelen of verkopen ... het zijn allemaal onvoorziene omstandigheden die de voorbereiding, het verloop of de succesvolle afwikkeling van een overname kunnen beïnvloeden.
  
  Eerst en vooral moet zo vroeg mogelijk in "What if ... ?"-scenario's worden gedacht.
  
  
• Hoe mijn onderneming verkoopbaar maken ?
  
  Werken in een KMO is vaak een passie, maar de baas moet zich ervan bewust zijn dat zijn beslissingen en gedragingen een belangrijke invloed hebben op de bepalende factoren voor de toekomstige waarde van de onderneming. Meer info ...

En vergeet niet ...

... prioriteit aan de prestaties

Bij de overdracht rijzen volgende vragen: "Er durven over te praten", "Wie gaat het overnemen?"," Hoe vind je een overnemer en leid je hem op?"," Wat is de waarde van het familiebedrijf?", "Hoe trek ik me terug ... en om wat te gaan doen?"

De belangen van de cedenten en van de overnemer liggen niet noodzakelijk in dezelfde lijn en dus dreigen er spanningen te ontstaan. Dat is vrij normaal omdat een en ander niet vanzelfsprekend leidt tot een goede verstandhouding en het voortbestaan van de onderneming. Daarom is de absolute vuistregel bij een overdracht dat de gezonde toestand van de onderneming voorrang heeft op particuliere belangen.

Om met enige behoedzaamheid de overdrachtfase - die in dringende gevallen zes maanden in beslag neemt en anders vijf jaar - door te maken, draaien de zaken bij voorkeur vrij stabiel. Een nieuwe leiding is immers op zich al een verstorende factor die niet nog eens bovenop allerlei andere zaken erbij moet komen.

De verkoop, de goede resultaten en de teamgeest gaan dus voor alles.

... goed ondernemingsbestuur als garantie op voortbestaan

Bij de start is een onderneming meestal afkerig van formaliteiten en de papiermolen; maar naarmate ze groeit, raken steeds meer mensen of belangen bij de zaak betrokken en is het zaak dat de (samen)werkingsakkoorden op papier staan.

De periode voor en na de overdracht is bij uitstek geschikt om te beginnen met "goed ondernemingsbestuur", d.w.z. om zwart op wit regels uit te werken waaraan iedereen verklaart zich te zullen houden ... en waaraan iedereen zich ook zal houden.

In ideale omstandigheden staat in die documenten ook beschreven welke waarden de aandeelhouders gemeen hebben, hoe de eigendoms- en beheersorganen werken. Ze beschrijven akkoorden tussen de aandeelhouders over hun rol en hun regels voor toegang tot functies binnen de onderneming enz.

Ziehier 7 leidraden voor goed ondernemingsbestuur.