De economische analyse van de onderneming heeft tot doel :

• De sterke en zwakke punten van de gekozen onderneming naar voor brengen, rekening houdend met de omgeving ; 
• De evaluatie van de onderneming en de argumentatie die gebruikt zal worden bij de onderhandelingen, funderen;
• De prioritaire uit te voeren acties preciseren, door de sterke punten te gebruiken en door remedies te vinden voor de zwakke punten ;
• De samenhang tussen de gewenste onderneming en het persoonlijk project van de overnemer bestuderen.

Bij de overname van een onderneming, contrasteren de belangen van de verkoper vaak aan deze van de koper. De verkoper zal de toekomstige bruid met haar beste troeven voorstellen in de hoop een maximum prijs te ontvangen. De koper echter zal een objectieve kijk nemen op het doel om een zo laag mogelijke prijs te betalen.

De overnemer moet beslist een klare kijk krijgen van de onderneming of van de overgenomen activiteiten en dit onafhankelijk van het proces van de prijsbepaling. Het zou onlogisch zijn de evaluatie te beperken tot een eenvoudig onderzoek van de rekeningen.

Due diligence

Meestal, doet de overnemer beroep op een specialist voor een "due diligence". Deze procedure bestaat uit het inventariseren van het patrimonium van de onderneming alsook het beschrijven van al de risico's en onzekerheden waarmee de onderneming geconfronteerd wordt of waarmee ze kan geconfronteerd worden.

Bij de overname van een bedrijf, kunnen we volgende voorbeelden vermelden:

• Het bestaan van geactiveerde kosten die nog niet werden afgeschreven;
• het bestaan van immaterieel vast actief (goodwill, octrooien, licenties, enz.) met een boekhoudkundige overwaardering ten opzichte van de gebruikswaarde voor de onderneming of de marktwaarde;
• het bestaan van materieel vast actief (terreinen, gebouwen, materieel, roerend materieel, ...) met een boekhoudkundige overwaardering ten opzicht van de gebruikswaarde voor de onderneming of de marktwaarde;
• het bestaan van een overwaardering van de stock (obsolete stock, opgeblazen aankoopprijzen, enz.);
• het bestaan van vorderingen waarvan de inning onzeker is;
• het bestaan van geschillen of van sociale, fiscale, juridische of omgevingsrisico's die onvoldoende of niet werden voorzien;
• het bestaan van niet geboekte leveranciersschulden;
• het bestaan van clausules in individuele contracten ten opzichte van personeelsleden (bonussen, groepsverzekeringen, enz.);
• het bestaan van niet relevante waarderingsregels of waarderingsregels die niet consistent worden toegepast;
• enz.

Ter aanvulling, zal de overnemer een analyse maken van de klantenportefeuille alsook van de contracten met deze klanten, de contracten met de leveranciers, de samenstelling van het personeel en de loonsvoorwaarden, de financiële en operationele ratio's van de onderneming vergeleken met de sector of met vergelijkbare ondernemingen, enz.

De overname van een activiteit of van een onderneming houdt onmiskenbaar risico's in. Het is belangrijk om geen kat in een zak te kopen en het doel op een objectieve en realistische wijze te analyseren.

De overnemer heeft er dus alle baat bij een "due diligence" uit te voeren of te laten uitvoeren, want enig fout bij de waardering kan dramatisch financiële gevolgen hebben.

Autodiagnose van de onderneming

Om u te helpen bij het maken van uw eigen diagnose, stellen wij u voor bijgevoegde checklist van 40 punten in te vullen. Zij zal u toelaten een eerste diagnose van de onderneming op te stellen. Bekijk elk punt vanuit het standpunt van de cedent en de overnemer en kies een van de vier antwoordsuggesties. Vergelijk daarna de antwoorden die u gaf als cedent en als overnemer.