Dit is een waar gebeurd verhaal, weliswaar van een anonieme bron, over een bedrijfsovername door twee broers.

Met het idee in het achterhoofd om zelfstandige te worden en een bedrijf over te nemen, nam ik contact op met een aantal gespecialiseerde bureaus en legde ik ze volgend verlanglijstje voor:

• een vennoot hebben: omdat ik altijd in een grote onderneming had gewerkt, wilde ik tijdelijk wat begeleiding.
• een industriële activiteit vinden, d.w.z. een bedrijf dat over een productieafdeling, verkoop en financiële afdeling beschikte, ik had geen interesse voor de dienstensector.
• een bedrijf vinden dat materiële activa bezat om de risico's te beperken.
• Iets wat paste bij mijn budget ...

Op basis van die criteria werd een selectie gemaakt en had ik de kans om enkele vennootschappen te gaan bezoeken en een eerste schifting door te voeren.

Nadat mijn broer, wiens legerdienst erop zat, me intussen had voorgesteld om "samen iets te gaan doen" ging alles veel gemakkelijker en ook vrij snel. We maakten een definitieve keuze en ondertekenden de nodige documenten in minder dan drie maanden tijd. Met documenten in het meervoud, bedoel ik er met name twee: het eerste was een optie gedurende een jaar op 50 % van de aandelen, het tweede omschreef de details van onze samenwerking (het commerciële gedeelte voor mijn broer, de productie voor mijn vennoot en de administratie en het financiële voor mezelf) evenals de aankoop van de resterende aandelen van mijn vennoot binnen een termijn van 4 jaar.

Dat we op die manier te werk zijn gegaan, stelde ons in staat om de risico's maximaal te beperken en een vluchtweg over te houden mocht het ons uiteindelijk toch niet lukken.

De eerste dag

Die eerste dag zal ik me altijd herinneren: alles was immers helemaal nieuw. Een nieuwe omgeving waarvoor ik eerst door Brussel heen moest, een ligging in een moeilijk toegankelijke buurt, met een werkkader met muren die duidelijk hun beste tijd hadden gehad.

Nieuwe werkrelaties ook en het feit dat ik het niet alleen moest kunnen vinden met mijn broer en mijn vennoot, maar ook met het personeel. En laat het toeval nu net willen dat een van de personeelsleden die ochtend net zijn ontslag had gekregen.

Een eerste kennismaking met dit werk, want ik kende niets van producten en de fabricage ervan. Van wat het beheer van een vennootschap inhield, wist ik ook niet veel, hoewel ik vijftien jaar tevoren wel een degelijke opleiding in die materie had genoten.

Toen ik 's avonds weer naar huis ging, zat ik nog steeds met vragen: had ik wel de juiste keuze gemaakt op persoonlijk vlak? Het enige wat me enigszins gerust kon stellen was dat ik er samen met mijn broer was ingestapt en dat er nog steeds een weg terug was, mocht dat nodig blijken.

De eerste maanden

We zagen erop toe dat de belangen van iedereen gelijkgericht waren en om die reden allicht was er van bij het begin een opperbeste sfeer.

Mijn broer en ik besloten niet meteen opzienbarende maatregelen te nemen, maar kozen er veeleer voor geleidelijk aan het bedrijf te leren kennen, hoe het in elkaar zat en waar er mogelijk verbeteringen konden worden aangebracht.

Toch had ik, om bij onderhandelingen toch een ietwat duidelijk overzicht te behouden, een vage voorbegroting gemaakt en wist ik al dat het van groot belang zou zijn om de uitgaven snel te doen dalen. Het eerste wat we deden, was de personeelskosten inkrimpen. Mijn vennoot hield zich daar mee bezig op de dag van mijn komst, met als gevolg dat de arbeiders zich meteen bij de vakbond aansloten. De andere uitgaven vielen onder mijn opdracht als beheerder en die werden dus ook snel beperkt ...

Op commercieel vlak begon mijn broer met klantenbezoeken, eerst vergezeld van onze vennoot en daarna alleen. 's Avonds keerde hij terug en moest hij offertes maken.

Er was helemaal niks, dus was het de hoogste commerciële prioriteit om een prijsberekeningsprogramma uit te werken waarmee we zo snel mogelijk offertes bij de klanten konden krijgen. Als iemand van onze dynamiek moest worden overtuigd, dan waren het wel de klanten ... En zo hebben we ervoor gezorgd dat klanten niet meer afhaakten en we er zelfs nieuwe bij kregen.

Wat de technische kant van de zaak betreft, werd ik niet geacht me bezig te houden met de werkplaats. Al waren de arbeiders ons dan niet vijandig gezind, toch bleef het dansen op een slappe koord om de kwaliteit van hun werk te controleren. Toch hadden we al gauw begrepen dat een en ander niet helemaal liep zoals het hoorde. Voor de uitrusting waarover ze beschikten, was op onderhoud bespaard, de operationele methoden leken ons niet echt aangepast en de kwaliteitsnormen zaten op een te laag niveau.

Voor de kwaliteit hadden we afgesproken dat mijn broer, als verantwoordelijke voor de contacten met klanten, de normen zou bepalen.

Wat de uitrusting betreft hebben we in het allernoodzakelijkste voorzien en ons beperkt tot het strikte minimum en de machines waren behoorlijk vaak defect. Het werd een nachtmerrie en ik was zelf voortdurend in de werkplaats aanwezig om problemen op te lossen. Maar op die manier heb ik de machines ook leren kennen en werd ik stilaan gewaardeerd door het personeel.

Financieel gesproken belegde ik al snel een afspraak met de bank. Ik hield me vooral gedeisd en heb onderhandeld op basis van mijn voorbegroting, wat mijn gesprekspartner er blijkbaar toch van kon overtuigen om de kredietlijnen niet meteen te schrappen en me een jaar uitstel te geven ... Oef, wat een opluchting!

De eerste ommekeer kwam er na vier maanden, toen we ten koste van een ongebreidelde forcing, een grote potentiële klant hebben kunnen overtuigen om met ons in zee te gaan. Waarom hij ons zijn vertrouwen heeft geschonken, dat weet ik niet precies, maar in elk geval heeft onze reactiesnelheid daar zeker in meegespeeld. Hij kreeg van ons al een offerte binnen twee uur nadat we bij hem waren buiten gestapt ...

Meteen daarna kwam er nog een keerpunt: onze vennoot kreeg een hartaanval. Dat was echt wel een ijskoude douche ... Bovendien werden we tijdens zijn verblijf in het ziekenhuis geconfronteerd met een ernstig technisch incident, waardoor een belangrijke machine uitviel. De machine werd in drie weken tijd hersteld, maar onze vennoot was vier maanden buiten strijd. Omdat we zelf het bedrijf volledig in handen moesten nemen tijdens zo'n moeilijke periode, wisten we intussen wel dat we onze zaken naar behoren konden beredderen en bleken we zelfs zowat immuun te zijn geworden voor verdere tegenslagen.

In de maanden die volgden, groeide de omzet wel lichtjes, maar toch moesten we kosten blijven besparen en ook een arbeider ontslaan. En dan begonnen de operationele resultaten stilaan op te klaren. Verder zijn we altijd zeer pragmatisch te werk blijven gaan, hebben we inspanningen geleverd om ons klantenimago op te krikken, de kwaliteit van onze producten te verbeteren en steeds productiever te worden.

Op de vervaldag hebben we dan ook, zonder enige twijfel, onze optie gelicht. De financiële resultaten zagen er immers al beter uit en de positieve vooruitzichten voor de toekomst waren een feit ...